2019/12/15 - يكشنبه 24 آذر 1398
2019/12/15 - يكشنبه 24 آذر 1398
در آینه رسانه ها
مشروح خبر

در گذر تاریخ؛
داستان میدان حسن آباد و هشت گنبد معروفش
 خیلی از تهرانی های قدیم ، میدان حسن آباد را قلب تهران می دانند که جای بسیار مهم و پررنگی در خاطراتشان دارد. امروزه این میدان تاریخی به چه اوضاع و احوالی درآمده است؟آیا با گذر چند دهه از ساخت این میدان باشکوه هنوزهم مورد توجه عابرین قرار می گیرد؟

 

داستان میدان حسن آباد و هشت گنبد معروفش
1398/9/2 11:17:0|print

 

گذشته میدان هشت گنبد

کمتر کسی می داند که قبل از احداث این میدان تاریخی، باغ بزرگی در این محوطه قرار داشت که متعلق به میرزا یوسف آشتیانی بود. او بعد از گسترش یافتن تهران، آن منطقه را به نام پسرش، حسن، حسن آباد نامگذاری کرد. هر چند که قبل از آن به نام هشت گنبد معروف بود. در حسن آباد چهار ساختمان به شکل قرینه توسط « قلیچ باقلیان» تحت نظارت معمار و مهندس برجسته ارمنی تبار «لئون تادوسیان» به سبک معماری غربی  ساخته شد. پس از فوت آشتیانی، ورثه این ملک را تکه تکه کرده و به مردم فروختند به طوری که فقط در دل محله مسکونی حسن آباد دو چهارراه کوچک از آن باقی ماند. پس از تغییر سلطنت قاجاریه، پهلوی اول آن چهارراه را به میدانی دایره شکل به شعاع 45 متر و مساحت حدود 6500 متر بناکرد و در پی بازسازی بناهای این میدان یکی از ساختمان های قرینه چند طبقه آن را تخریب و به جایش بانک ملی  با نمای شیشه ای ساخته شد که در پی بازسازی مجدد در جلوی ساختمان نوین بانک، سازه ای نمایشی شبیه همان سازه های قرینه ساخته شد تا تمامیت فضای معماری آن تا حدی بازگردد. قبل از پیروزی انقلاب اسلامی تندیسی از ملک المتکلمین از مبارزان مشروطه که به دستور محمد علیشاه در باغ شاه کشته شده در این میدان نصب بود که به علل  نامشخصی به انبار پارک شهر در محله سنگلج  انتقال یافت و پس از چندی آهنگ برپایی دوباره آن برخاست اما روشن شد که در انبار پارک شهر تندیس ناپدید شده است.

از ایستگاه مترو که در دل میدان حسن آباد واقع شده  است وقتی پا به بیرون بگذارید و وارد میدان می شوید قبل از هر چیز هشت گنبد که در چهار گوشه میدان خودنمایی می کند توجه را به سمت خود می کشاند. ناخودآگاه یاد دوران رنسانس در ایتالیا با این معماری می افتید، اما بلافاصله بوق های سرسام آور ماشین های اطراف و آلودگی هوا در این قسمت از شهر  باعث می شود از حال و هوای قدیم عبور کنید و فکر  معماری رنسانس را دور بریزید. اینجا میدان حسن آباد یا هشت گنبد با سابقه ای بیش از 80 سال است که به سبک معماری غربی که هیچ نسبتی با معماری سنتی ایرانی ندارد، برپا شده است. تناقض سنت غرب و شرق در این مکان به خوبی دیده می شود. این میدان با چهار ساختمان قرینه که به گونه ای منحنی شکل ساخته شده با هشت گنبد مدور محصور شده که در تقاطع خیابان امام خمینی(ره) (سپه سابق) و وحدت اسلامی واقع است. انتهای تمام خیابان هایی که به میدان حسن آباد منتهی می شود سنگفرش شده که نظیرش را کم دیده ایم. همچنین زیر گذری جهت تردد خودروها تعبیه شده است. اطراف میدان را مغازه های قفل فروشی، ابزار و یراق آلات در برگرفته و در سمت جنوبی میدان نیز بورس سیسمونی فروش ها و در قسمت شمالی مرکز فروش مبلمان اداری و لوازم چوبی است. این میدان تاریخی ، هم اکنون میدانی است با ابعاد مختلف تجاری و اداری. میدان حسن آباد پس از پیروزی انقلاب اسلامی به میدان «31 شهریور» تغییر نام داد اما دوباره به نام سابق خود« حسن آباد» بازگشت. قرار گرفتن  این میدان در خیابان حافظ باعث شده که این محله امروزه از شلوغ ترین مکان های شهر باشد چرا که جدا از مردمی که برای خریدهای گوناگون به آنجا می آیند بسیاری هم از طریق این میدان به سوی مناطق جنوبی شهر پیش می روند.

 قبرستان حسن آباد

در گوشه شمال غربی میدان در گذشته ، قدیمی ترین قبرستان تهران جای گرفته بود که به نوعی در گوشه شهر بود اما بعدا و از سال 1317 خورشیدی مرکز آتش نشانی بزرگی در آن مکان ساخته شد.یکی از کفاشان که در یک گوشه از میدان مشغول به کار بود از وجود حمامی  در این میدان صحبت می کرد که در آن جا، «جن ها» رفت و آمد داشتند. وی بادست مرکز آتشنشانی را نشان داد و گفت: « آنجا را می بینی قبل از آنکه آتشنشانی شود در کنارش یک حمام بود که می گفتند جن ها در آنجا زندگی می کنند. من کوچک بودم که یکی دوباری به این حمام رفتم. خاطرم هست از اول تا آخر حمام چشم هایم را بسته بودم که چیزی نبینم اما صداهایی شنیدم.بعدا به دلیل حضور مداوم جن ها و ترس مردم و خلوتی حمام، در آنجا بسته شد چرا که حضور این جن ها در حمام باعث شده بود کسی بعد از غروب به حمام نرود.» از قدیمی ها که در مورد این حمام  بپرسید، حرف کفاش را تصدیق می کنند و نکات و داستان های جدیدی از دیدن جن و کیسه کشی آن ها تعریف می‌کنند.

یادداشت ها
تبلیغات
خواندنی ها